Μια νέα γενιά ανθρώπων

Κάθε γενιά είναι ξεχωριστή. Έχει τα δικά της χαρακτηριστικά, τα οποία διαμορφώνονται από την εποχή στην οποία μεγαλώνει.

Η κάθε γενιά διαφέρει από την προηγούμενη και πολλές φορές οι διαφορές ανάμεσα σε δύο ή και τρεις διαδοχικές γενιές μπορεί να είναι τεράστιες. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η διαφορά ανάμεσα στη μεταπολεμική γενιά και στους millennials.

Ας μιλήσουμε πρώτα για μία άλλη Ελλάδα, διαφορετική από αυτή που γνωρίζουμε σήμερα. Όπως όλοι γνωρίζουμε, υπάρχει η λεγόμενη γενιά των baby boomers, η οποία βίωσε συνθήκες που η δική μας γενιά σήμερα πολλές φορές δυσκολεύεται να αντιληφθεί πλήρως, καθώς είναι πολύ πιο διαφορετικές.

Αν κοιτάξουμε ορισμένες προηγούμενες γενιές, θα δούμε ότι, παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν, υπήρχαν διαφορετικές οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που τους επηρέαζαν. Για αρκετές οικογένειες, η απόκτηση κατοικίας και η οικονομική ανεξαρτησία μπορούσαν να είναι πιο προσιτοί στόχοι σε σχέση με αυτούς που αντιμετωπίζουν σήμερα οι περισσότεροι νέοι.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι το παρελθόν ήτανε εύκολο ή ότι όλοι είχανε τις ίδιες ευκαιρίες. Σημαίνει ότι κάθε γενιά μεγαλώνει μέσα σε διαφορετικό περιβάλλον, συνθήκες οι οποίες επηρεάζουν τις δυνατότητες και τις προσδοκίες της.

Αν πάμε στην Ελλάδα του σήμερα, βλέπουμε ότι το κόστος ζωής έχει αυξηθεί ραγδαία. Για αρκετούς νέους, ένας βασικός μισθός δεν αρκεί για να καλύψει το ενοίκιο ενός απλού, μικρού σπιτιού, πόσο μάλλον για να επιτρέψει την οικονομική του ανεξαρτησία και τη δημιουργία μίας οικογένειας. Δεν είναι καθόλου άλλωστε αφύσικο που οι περισσότεροι νέοι, εάν δεν έχουνε την υποστήριξη της δικής τους οικογένειας, συνήθως προτιμούν να δημιουργήσουν τη δική τους σε μία πιο μεγάλη ηλικία.

Παράλληλα, ζούμε σε μία περίοδο όπου η ακρίβεια, οι συνεχείς πόλεμοι και τα αυξανόμενα περιβαλλοντικά προβλήματα δημιουργούν έντονη αβεβαιότητα για το πώς θα είναι το μέλλον μας.

Ένας νέος σήμερα, για να καταφέρει να εργαστεί, καλείται συχνά να έχει πτυχίο, μεταπτυχιακό και να μιλάει όσες περισσότερες γλώσσες γίνεται και να διαθέτει συνεχώς νέες και πιο σύνθετες δεξιότητες.

Κι όμως, ακόμη και με όλα αυτά, πολλοί νέοι δυσκολεύονται να βρουν μία θέση εργασίας που να τους επιτρέπει σταδιακά να γίνουν οικονομικά ανεξάρτητοι και να ανοίξουνε τα δικά τους φτερά.

Οι προηγούμενες γενιές, φυσικά, αντιμετώπισαν τις δικές τους δυσκολίες. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις, η πρόσβαση στην αγορά εργασίας δεν απαιτούσε τον ίδιο συνδυασμό ακαδημαϊκών προσόντων και δεξιοτήτων που συχνά απαιτείται σήμερα.

Ακόμη και για ένα νέο που δεν είχε ιδιαίτερα καλή επίδοση στο σχολείο, υπήρχαν διαφορετικές διαδρομές προς την εργασία και την οικονομική ανεξαρτησία του, χωρίς να είναι απαραίτητο ένα πτυχίο, ένα μεταπτυχιακό.

Ή χωρίς να είναι απαραίτητο να φύγει στο εξωτερικό για να σπουδάσει, για να μπορέσει να εργαστεί.

Ακόμα ακούμε αρκετά συχνά την κριτική ότι οι νέοι δεν θέλουν να δουλέψουν. Κι όμως, εμείς καθημερινά παλεύουμε να βρούμε μία θέση εργασίας που να μπορεί να μας εξασφαλίσει κάποια από τα πιο βασικά και αναγκαία πράγματα, για να έχουμε μία σχετικά άνετη ζωή. Πόσες φορές έχουμε ακούσει ότι η γενιά μας βαριέται να δουλέψει ή ότι ξέρει να ζητάει μόνο δικαιώματα;

Πολλές φορές, ναι, ξεχνάμε ότι κάθε γενιά αντιμετωπίζει τις δικές της δυσκολίες και ότι σχεδόν κάθε γενιά έχει δεχτεί κριτική από τις προηγούμενες. Ίσως λοιπόν αυτή να είναι και η φυσική συνέχεια. Μεγαλώνουμε σε διαφορετικές συνθήκες και δυσκολευόμαστε να κατανοήσουμε πλήρως τις συνθήκες μέσα στις οποίες μεγάλωσαν άλλοι ή που μεγαλώνουν. Μπορεί στο μέλλον να είμαστε κι εμείς από αυτές τις γενιές που θα κρίνουν τις επόμενες.

Επιπλέον, ένα ακόμη ζήτημα που αντιμετωπίζουμε είναι η ταχύτητα με την οποία αλλάζει η αγορά εργασίας λόγω της τεχνητής νοημοσύνης. Κάποια επαγγέλματα αλλάζουν, εξαφανίζονται, ενώ ορισμένες θέσεις εργασίας μπορεί να περιοριστούν ή να απαιτούν τελείως διαφορετικές δεξιότητες.

Ζούμε την ταχύτατη ανάπτυξη και την εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης και καλούμαστε να προσαρμοστούμε σε έναν κόσμο που αλλάζει μπροστά στα μάτια μας.

Όπως συνέβαινε και με τις προηγούμενες γενιές, έτσι και η δική μας γενιά έχει την ανάγκη, την έμφυτη ανάγκη, να αμφισβητεί, να διεκδικεί και να προσπαθεί να αλλάξει όσα θεωρεί ότι μπορούν να γίνουνε καλύτερα. Είναι στη φύση μας να θέλουμε να ακούγεται η φωνή μας.

Στη δική μας εποχή αυτό εκφράζεται με πολλούς τρόπους, είτε είναι μέσα από τις πορείες και τις διαδηλώσεις είτε είναι μέσα από τα social media, όπου έχουμε πλέον τη δυνατότητα να ενημερωνόμαστε, να οργανωνόμαστε και να επικοινωνούμε τις απόψεις μας πολύ πιο άμεσα και αποτελεσματικά.

Τις προάλλες είχα μία συζήτηση με μία από τις πιο στενές μου φίλες. Άρχισε να μου μιλάει για το άγχος της για το μέλλον, για το γεγονός ότι, σαν φοιτήτρια, με τον μισθό που παίρνει, εάν δεν είχε τη στήριξη των γονιών της, πιθανότατα να μην μπορούσε να τα βγάλει πέρα με μία δουλειά. Όχι μόνο αυτό, άρχισε να ανησυχεί και για τον τρόπο με τον οποίο η παγκοσμιοποίηση σήμερα, πέρα από τα θετικά που μπορεί να έχει, έχει και ακόμα περισσότερα αρνητικά. Μου έλεγε τις ανησυχίες της για το μέλλον και σχολιάζαμε μαζί την κατάσταση γύρω μας. Συνειδητοποιήσαμε ότι πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να καλυτερέψουμε τον κόσμο μας. Της εξήγησα ότι πάντα, μα πάντα, όταν έρχονται στη φόρα πάρα πολλά αρνητικά και πάρα πολύ σκοτάδι, δεν αργεί η ώρα που τα πράγματα θα μπούνε σε μία σειρά. Φυσικά και δε λέω απλώς να περιμένουμε για να καλυτερέψει ο κόσμος, γιατί ο κόσμος δεν θα καλυτερεύσει εάν εμείς δε βάλουμε τα δυνατά μας, ακόμα και με μικρά βήματα, ανακύκλωση, πολιτικοποίησή μας και όχι κομματοποίηση. Δυστυχώς, έχω παρατηρήσει ότι οι περισσότεροι από εμάς δεν ασχολούμαστε καθόλου με την πολιτική. Και όμως, είναι πολύ σημαντικό για όλους μας, για όλες τις γενιές, να προσπαθούνε να ασχολούνται. Πολλές φορές μπορεί οι περισσότεροι, πόσο μάλλον, να είναι απαθείς σε θέματα πολιτικής, καθώς πιστεύουν ότι έτσι, με το να μην ασχολούνται, δεν είναι μέρος του προβλήματος. Ωστόσο, ακόμα και το να μην παίρνεις θέση είναι μία πολιτική στάση. Πρέπει να προσπαθούμε να ενημερωνόμαστε συνεχώς για τις εξελίξεις γύρω μας, για τα κοινωνικά, πολιτικά, ενεργειακά, οικονομικά παγκόσμιου και εθνικού επιπέδου γεγονότα. Πιστεύω πως όλοι μας μπορούμε να καταφέρουμε και να βοηθήσουμε τη γενιά μας ώστε να ζήσει ένα καλό μέλλον και να καθησυχάσουμε τις προηγούμενες γενιές ότι ο κόσμος που μας παρέδωσαν δεν είναι τελειωμένος και ότι υπάρχει ελπίδα για να συνεχίσουμε να ζούμε.

Μαρέβα Χριστοδουλίδη